#28 Extra Special Bride, #29 Ale you need is love

Hjå Djupdalsbrygg er det stor aktivitet, sjølv om den virtuelle pennen har vore roleg ei stund. Etter å ha inngått festemål for litt over to år sidan, er det no klart for brudelaup. Festemann og festemøy skal bli ektefolk. Dvs. møy og møy. Etter å ha delt fell i 12 år, er vel det omlag like truverdig som historia om Maria Møy. Dei skriftlærde må ha vore langt ned i glaset når dei skreiv den delen av bibelen.

Image result for virgin mary funny

Det er sjølvsagt mykje å ordne i forbindelse med eit brudelaup, og Djupdalsbrygg overlet klokeleg planlegginga til den vise av oss. Noko av det vanskelege er å finne brudelin. Da er det nesten slik at det ikkje finns nok utsal i den vestlege verda, men lukkelegvis ordna det seg til slutt. For min del fann eg blåserken i fyrste butikken eg var inne i, og var godt nøgd med det.

Også blant æser og jotnar var det giftemål. I Trymskvida kan ein lese om jotnen Trym som stal hammaren Mjølner. Trym sitt krav for å gi hammaren tilbake til æsene, er at Frøya gifter seg med han, noko Frøya nektar blankt.

«Ingen honom
att fær heimta
utan han fører meg
Frøya til viv.»

Løysinga blir at ÅsaTor tok hennar plass, kledd i brudelin, slik Trym ikkje skulle kjenne han igjen.

Tor blir kledd opp som brud. ( Illustrasjon av Carl Larsson)

Trym blir mistenksam når Tor forsyner seg så godt av festmåltidet at det knappast er igjen noko til dei andre. Heldigvis er Loke med forkledd som terne, og han klarer å snakke  jotnen rundt, ved å seie at Frøya ikkje hadde ete på åtte dagar. Trym ynskjer så eit kyss frå brura, men Tor krevja då å få sjå hammaren fyrst.

Han letta på linet,
var lysta te kysse,
men undan han stokk
endelangt i salen.
«Kvi er så illkvasse augo på Frøya?
Eld meg tykkjest or augo loga!»

No gjekk det ikkje godt for Trym, for når Mjølner blei tatt fram, greip Tor hammaren og gjorde av med alle jotnane. Når ein les dei to siste linjene i verset, kan ein kjenne igjen ein tilstand som det ein på moderne mål kallar «Bridezilla.»

Etter nokre veker i April som fekk sevja til å stige, var temperaturen i mai tilbake der ein den høyrer heime. Faktisk meinte vêrgudane på Blinderen at temperaturen var 6 grader under normalen. Noko som høyrest normalt ut for Sunnmøre. Diskusjonen på Sunnmøre har difor gått på om ein ville ha merka Ragnarok før Midgardsormen låg og vrei seg på plenen? Det, sidan ein stort sett har ein konstant Fimbulvinter?

 

Image result for fimbulvinter

Det må sjølvsagt bryggjast brudelaupsøl, og i den anledning hadde eg reist til Christiania for å studere kva øl som kunne passe for festen. Eg sette meg inn på Amundsen Bryggeri & Spiseri for å observere kva folk lika. Ut frå min observasjon er den gjengse øldrikkar frå Christiania ein mann med velfrisert skjegg. Han har litt store firkanta briller, og truleg er han særs god i Excel.

Image result for lambic funny

Desse karane drikk surøl. Gjerne så surt at ein får ståpels av første supen. Surøl er eit øl som blir laga i store opne kar, og spontangjærar ut i frå om det er Hugo Bernard (Oude Bruin) eller Louis (Labmic) som har vaska karet barbeint. Ein og annan gang er det begge som vaskar karet, og da bli det ei spesialutgåve som blir kjøpt av skjeggete menn, med firkanta briller, frå Christiania, som er gode i Excel.

Image result for goosebumps funny

No er eg ikkje så glad i surøl og ståpels, difor har eg valt nokon litt lettare variantar. Det blir ein ESB (English Special Bitter) og ein IPA fra Amundsen som heiter Ink and Dagger. Begge var kjøpt frå Bryggselv, då det er greitt å vite at ein får dei riktige ingrediensane.

#28 Extra Special Bride

Den første øla som vart brygga var ESB settet. Dette er ein pub-klassikar frå England, som er eit litt meir smakfullt øl enn ein pilsner/lager. Ølet er tenkt for dei som ynskjer å prøve heimebrygga øl, men som ikkje er glad i mykje humle.

Denne gangen starta skandala allereie før bygginga starta. Eg skulle legge inn oppskrifta i Grainfather appen, og her hadde det tydelegvis vore ei oppdatering på telefonen som ikkje app utviklarane var klar over. Plutseleg var det ikkje lenger mogeleg å legge inn komma i oppskriftene. Det byr på eit problem, sidan mange variablane er i kg. Til slutt måtte eg bare nytte 6 kg som maltvekt, noko som uansett var ganske korrekt. Dessverre sletta eg appen for å sjå om den fungerte etter reinstallasjon, noko det sjølvsagt ikkje gjorde. Da mista eg all historikk frå tidlegare brygg, noko som var ganske irriterande.

Image result for apple app funny

Med ein så god start på brygginga, var det ikkje lenge før Nornene skulle ha meir moro på min kostnad. Setta frå Bryggselv ser ut til å vere kverna på førehand, men eg er litt skeptisk på om ein treng friske kutt for å klare å hente ut det sukkeret som skal til frå maltet. Difor kverna eg alt ein gong til. Dette gjer at det blir meir mjøl og små restar i maltet, noko som fører til at det blir ei meir kompakt masse på botnen av innerrøret.

Sidan gjennomstrømminga då blir særs dårleg, vil det vere behov for mykje røring undervegs for at ikkje OG skal bli for låg. Ein ser raskt når gjennomstrøyminga går ned, ved at å følge med på overløpet. Når det startar å renne her, er det på tide å røyre meir. Eit anna triks er å ha i meir vatn, slik det blir meir volum å fordele malt i. Her vil det naturleg nok vere litt avgrensingar på kor mykje vatn ein kan ha i kjelen.

Det verka som om Nornene var nøgde med seg sjølv, og resten av brygginga føregjekk utan dei store hendingane.

Tilslutt var det nær 24 liter til gjæring med ein OG 1,062. FG enda til slutt på 1,012, noko som gjev ein ABV på 6,4%.

#29 Ale you need is love

Ein treng ikkje vere den største kondoren i fjellet for å skjøne at det neste settet då er IPAen. Etter ein strålande nasjonaldag, var 18. mai satt av til brygging, og skandala var som vanleg ikkje langt vekk. Eg fylde same framgangsmåte med å kverne ein gong ekstra som på ESBen. Overraskinga var difor ikkje stor når eg fekk same problema med gjennomstrøyming, og måtte fram med ausa for å røyre ekstra.

Fordelen med mykje elting av malt og vørter er at ein får eit særs godt utbytte på OG, sjølv om det er mykje arbeid.

Ein IPA har som kjent mykje humle, og dette settet er ikkje noko unntak. Faktisk er det ei humlebombe på 100 gr i Whirlpool, noko som eg mistenkte kunne gje utfordringar for både filter og pumpe. Ganske riktig så blei tapping på fat ei øving som kravde mykje TLC.

Til slutt blei det 24 l til gjæring. OG på 1,064 og ein FG på 1,011. Dette gjev ein ABV på 7,0 %.

img_0454

Oppskrift

Extra Special Bride

Allgrain, 25 liter

Forventa resultat:

OG: 1.058 FG: ~1.012
37 IBU ABV: ~6%
24 EBC Effektivitet: 75%

Malt:

5,5 kg Crisp Maris Otter Malt, 5,5 EBC

400 g Crisp Crystal 150, 150 EBC

100g Crisp Crystal 240, 240 EBC

100g TF Amber Malt
Totalt: 6,1 kg

Humle:

Humletilsetning 1: 55g Challenger/East Kent Golding, 60 min

Humletilsetning 2: 20g Challenger/East Kent Golding 5,8%, 15 min

Humletilsetning 3:20g Challenger/East Kent Golding, tørrhumle.

Totalt: 95 g

Anbefalt gjær:

Safale S-04

Anbefalt:

Klarningsmiddel. Gjev eit klarare øl ved å auke utfelling av protein.

Rehydrering av tørrgjær: I ein desinfisert behaldar tilset ein 1 dl vatn på ca. 30-35 °C per pakke tørrgjær. Lat det trekke i 20 min, deretter røres det inn og det er klart til bruk.

Mesking:

Du kan meske på fleire måtar. Det enklaste er ein einstegs infusjonsmesk:

67°C i 60 min, 78°C i 5 min.

Kor mykje vatn du skal bruke avheng av utstyret ditt:

Koking:

Dette settet kokast i 60 minutt. 

Gjæring:
Det er viktig å bruke riktig mengde gjær på rett temperatur. Husk at gjæra lagar ølet!

14 dagar på 18-20°C.

Husk å oksygenere vørteren ved risting, vørterlufter eller ren oksygen.

 

Flasking:

For å få kullsyre på flaskene må du tilsette litt sukker når du flasker. Det er viktig å bruke passe mengde sukker:

Bruk 5 gram sukker per liter ferdig øl.

 

Tapping på fat:

Dette ølet bør ha 2 volum CO2.

Lagringstid:

Først to veker ved romtemperatur for karbonering, deretter kaldt i omlag to veker.

Ale you need is love  

Allgrain, 25 liter

Forventa resultat:

OG: 1.057-62 FG: 1.010-14
~65 IBU ABV: 6,2%
7 EBC Effektivitet: 75%

Malt:

6,5 kg Pilsen Malt
Totalt: 6,5 kg

Humle:

Pose 1: 17g Magnum 11,9%, 60 min

Pose 2: 6g Citra, 6g Mosaic, 6g Simcoe, 10 min.

Pose 3: 50g Simcoe, 25g Citra, 25g Mosaic 12,5%, Whirlpool*

Pose 4:75g Citra, 75g Mosiac, 37g Simcoe, tørrhumle

Totalt: 322 g

*Whirlpool: skru av varmen,  vent 5 minutt, tilsett humleposen, rør rundt, vent 10 minutt, start nedkjøling.

Anbefalt gjær:

Safale US-05

Anbefalt:

Klarningsmiddel. Gjev eit klarere øl ved å auke utfelling av protein.

Rehydrering av tørrgjær: I ein desinfisert behaldar tilset ein 1 dl vann på ca. 25-30 °C per pakke tørrgjær. Lat det trekke i 20 min, deretter røres det inn og er klart til bruk.

Mesking:

Du kan meske på fleire måtar. Det enklaste er ein einstegs infusjonsmesk:

66°C i 60 min, 78°C i 5 min.

Kor mykje vatn du skal bruke avhenger av utstyret ditt.

Koking:

Vørteren kokast i 90 minutt. 

Gjæring:
Det er viktig å bruke riktig mengd gjær på rett temperatur. Husk at gjæret lager ølet!

14 dagar på 18-20°C

Husk å oksygenere vørteren ved risting, vørterlufter eller ren oksygen.

Flasking:

For å få kullsyre på flaskene må du tilsette litt sukker når du flasker. Det er viktig å bruke passe mengde sukker:

Bruk 6 gram sukker per liter ferdig øl.

Tapping på fat:

Dette ølet bør ha 2,5 volum CO2.

Lagringstid:

Først to veker ved romtemperatur for karbonering, deretter kaldt i 2-3 veker.

 

25. Tour the Teodor

Sunnmøre badar i solskin. Austlandet er stort sett i brann, og Nord-Norge… Jaja, ein kan ikkje vinne kvar gong. Det har faktisk vore så varmt at underteikna ikkje berre har opna ein eller to knappar på oljehyra, her har det vore oppe i tre opne knappar! Noko som må seiast å vere på grensa til frivolt. Naturleg nok går det ikkje lenge før sunnmøringen slit med både varme og lav luftfuktigheit, og difor må trekke inn og rehydrere.

IMG_1545

All denne rehydreringa har gjort innhogg i øleskapet, og det må difor bryggast igjen for å ikkje ha tomme skap til hausten. Sidan garasjeportopnaren min hadde takk for seg, blei det eit dobbelt prosjekt med brygging og mekking. For alle som har sett ein mann gjere to ting på ein gong, veit ein korleis dette går. Ikkje heilt på skinner som ein ser.

No er jo dette ein innhaldsrik sommar, der både VM i fotball og Tour de France er på plakaten. Noko som leia meg inn på ein som ikkje var like stø på sykkel. For oss som vaks opp med rikskringkastingen som einaste kanal, blei vi kjend med ein liten bamse på trehjulssykkel som rasa rundt, og som stort sett enda i elva med etterfølgjande: “Det gikk jo bra jo, så rart?”

elv

Det rare var vel at ingen på 70-talet stilte spørsmål om ei slik greinalaus sykling? Kva gjorde at Teodor nesten utelukkande forulykka når han sykla? Var det dei sjarmerande «Brum, brum» som redda Teodor, eller hadde onkel Lauritz kontaktar som haldt den vesle bjørnen ute av trøbbel? Rykta seier at Teodor hadde sin eigen «sykkelbrus», som han stadig kokte saman på kjøkkenet.

hqdefault[3]

Tilbake i garasja blei bruksrettleiinga på porten vart lagt fram, medan maltet var til mesking. Sidan festa til portenopnaren var like med dei som var der frå før, gjekk jobben raskt med å få opp den nye.

Skandala var som vanleg ikkje langt unna. Rettleiinga var lagt fram, men sjølvsagt ikkje lest. Når porten skulle programmerast blei det difor ei lita avsporing, sidan eg ikkje hadde fått med meg kva knapp som skulle trykkast på for å stoppe porten på veg opp. Det var likevel ikkje ein stor jobben å få alt tilbake på skinner, og med brukarrettleiinga lest denne gongen, var porten klar før kokninga var ferdig. Ein OG på 1,060 var innanfor, og det var klart til tapping på gjæringskar.

Med to prosjekt på ein gong er det vel heller ikkje overraskande at det kom enda ei skandale. Sidan dette er ein IPA, er det mykje humle i brygget. For å få ut dei rette oljene ut av humla, skulle aromahumla tilsetjast i «Whirlepool», noko som i dette tilfelle var 5 minutt etter at brygget var ferdig kokt. Desse 100 gramma med humle var ikkje filteret i Grainfatheren heilt begeistra for, og eg hadde ei stri tørn for å få vørteren over i gjæringskaret. Dessverre så blei det igjen nokre liter i tanken, då dette var berre ei tjukk humlesuppe som ikkje ville gjennom pumpa.

img_2134

Til slutt stod det 23 liter til gjæring.

img_2135

Sidan eg har vore så treg med skriving av bryggerapporten, har ølet rukket å blitt flaska. Det var nærare 200 gr tørrhumle i brygget, og dette laga litt problem for tapping på flaske. Ein del av tørrhumla hadde ikkje sunke til botn, noko som gjorde at det blei mykje humlerestart når ein stakk om. Til slutt måtte vi gi oss på litt over 20 liter. Humlerestar tetta i tillegg tappepinnen, slik at det tok lang tid å få alt på flaske. FG var på 1,011, noko som gir ein ABV på 6,4%. Totalt blei det 40 flasker til karbonering.

Oppskrift: Tour the Teodor

American IPA

Type: All Grain
Batch Size: 25,00 l
Boil Size: 30,00 l
Boil Time: 90 min
End of Boil Vol: 26,25 l
Final Bottling Vol: 23,00 l
Fermentation: Ale, Two Stage

Equipment: Grainfather

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
6,50 kg Pilsner (2 Row) Ger (3,9 EBC) Grain 1 100,0 %
17,00 g Magnum [12,00 %] – Boil 60,0 min Hop 2 18,1 IBUs
6,00 g Citra [12,00 %] – Boil 10,0 min Hop 3 2,3 IBUs
6,00 g Mosaic (HBC 369) [12,25 %] – Boil 10,0 min Hop 4 2,4 IBUs
6,00 g Simcoe [13,00 %] – Boil 10,0 min Hop 5 2,5 IBUs
6,00 g Simcoe [13,00 %] – Boil 10,0 min Hop 6 2,5 IBUs
50,00 g Simcoe [13,00 %] – Steep/Whirlpool 5,0 min Hop 7 10,4 IBUs
25,00 g Citra [12,00 %] – Steep/Whirlpool 5,0 min Hop 8 4,8 IBUs
25,00 g Mosaic (HBC 369) [12,25 %] – Steep/Whirlpool 5,0 min Hop 9 4,9 IBUs
75,00 g Citra [12,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 10 0,0 IBUs
75,00 g Mosaic (HBC 369) [12,25 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 11 0,0 IBUs
37,00 g Northern Brewer [9,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 12 0,0 IBUs


Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,059 SG
Est Final Gravity: 1,014 SG
Estimated Alcohol by Vol: 5,9 %
Bitterness: 47,9 IBUs
Est Color: 7,5 EBC

Measured Original Gravity: 1,060 SG
Measured Final Gravity: 1,011 SG
Actual Alcohol by Vol: 6,4 %
Calories: 427,1 kcal/l

Mash Profile

Total Grain Weight: 6,50 kg

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In 66,0 C 60 min
Mash Step 78,0 C 5 min

Carbonation and Storage

Fermentation:
Age for: 14,00 days
Storage Temperature: 19 C

Carbonation:
Carbonation Type: Bottle
Carbonation Used: Bottle with 6 g Sugar a liter

24. Thank You, Come Again

Olympiade, lumske koreanske vindar, gullrush. Djupdalsbrygg er tilbake! Vi er like treffsikre som skiskytter jentene. Like flink å hoppe av i svingen som Henrik Kristoffersen. og like engasjert som Knugen.

th[2]

Etter nokre bryggerelaterte lyskebrokkar(faktisk heilt sant!) med påfølgande operasjon, fekk underteikna klar beskjed om å halde seg vekke frå brygginga til eg hadde grodd skikkeleg saman. Doktormannen skal ein som kjent lyde, og det har difor vore nokre stille månader i bryggeriet. Det hjelpte heller ikkje at ein etterfølgande sunnmørsk fimbulvinter, som får Ragnarok til verke som ein koseleg sommardag, laga ei lita istid på sunnmøre. No har derimot isen gått, og endeleg putrar det i gjærlåsen på Djupdalsbrygg.

51cc76ccc856116276000009_736

Denne gangen har eg nytta ei oppskrift frå Threehouse Brewing commpany på ei øl som heiter Hoppy thing. Dette er då ein American Indian Pale Ale. Ein kunne naturleg nok då ikkje kalle det American Pale Ale(APA), for det ville jo gjort ting litt for enkelt. Den må heller ikkje forvekslast med ein West Coast IPA, East Coast IPA eller ein New England IPA (New England ligg jo då også sjølvsagt på austkysten). Det slutar sjølvsagt ikkje her eller, då ein har Double IPA som også blir kalla Imperial IPA, som naturleg nok kjem frå Amerika. No sit eg snart og GAPA, som då er ein Gåseidsk American Pale Ale.

thankyou

Ivrig på å kome i gang så hadde eg starta førebuingane allereie laurdag, og sjølvsagt var ikkje skandala langt vekke. Om det var fordi nokon hadde tatt ein bit av eple på EDB verkøyet er ikkje godt å seie, men det var omlag umogeleg å få lagt inn oppskrifta på Grainfather App’en.

Sidan problema starta allereie dagen før brygginga, var det berre å finne fram dei fine, grøne joggeskoa og håpe på det beste. Desverre gjekk det ikkje lang tid før problema igjen kom til overflata. Det er nesten 7 kg korn i dette brygget, og dette likte ikkje Grainfatheren. Under meskinga har ein eit rør fylt med malt i Grainfatheren. For å få hente ut mest mogleg sukker frå maltet, lagar ein gjennomstrøyming ved å pumpe mesken frå botnen og opp på toppen. Skulle forhaldet mellom malt og vatn bli feil, endar ein med ein tjukk graut som mesken ikkje renn gjennom. Normalt sett vil dette løyse seg opp når ein finn fram sleiva, men denne gong hamna mesken i overløpet sjølv etter fleire røringa. Det enda med at eg måtte sette til ein liter til med vatn for at ein skulle få gjennomstrøyming.

Etter mykje om og men, var det endeleg klart for å skylle ut siste rest av sukkeret.

Med alle problema tidleg i meskinga, og mykje ekstra røring, fekk ein eit positivt utslag på OG. Eg enda med ein OG på 1,071, noko som var 0,006 meir enn forventa. Dette betyr at det blir eit sterkt øl om det gjærar ut som det skal.

Til slutt sat eg igjen med 23 l vørter til gjæring, og ein masse oppvask…

Thank you, come again

American IPA (14 B)

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min
End of Boil Vol: 25,50 l
Final Bottling Vol: 21,00 l
Fermentation: Ale, Two Stage

Date: 18 Feb 2018
Brewer: Djupdalsbrygg
Asst Brewer:
Equipment: Grainfather
Efficiency: 73,00 %
Est Mash Efficiency: 80,9 %

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
6,50 kg Pale Malt (2 Row) UK (5,9 EBC) Grain 1 95,2 %
0,20 kg Caramel/Crystal Malt – 60L (118,2 EBC) Grain 2 2,9 %
0,13 kg Honey Malt (49,3 EBC) Grain 3 1,9 %
40,00 g Magnum [10,80 %] – Boil 60,0 min Hop 4 39,5 IBUs
36,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 20,0 min Hop 5 18,3 IBUs
36,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 20,0 min Hop 6 19,9 IBUs
52,00 g Simcoe [13,00 %] – Boil 0,0 min Hop 7 0,0 IBUs
34,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 0,0 min Hop 8 0,0 IBUs
34,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 0,0 min Hop 9 0,0 IBUs
1,0 pkg Safale American (DCL/Fermentis #US-05) [50,28 ml] Yeast 10
34,00 g Amarillo [9,20 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 11 0,0 IBUs
34,00 g Centennial [10,00 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 12 0,0 IBUs
34,00 g Simcoe [13,00 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 13 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,065 SG
Est Final Gravity: 1,012 SG
Estimated Alcohol by Vol: 6,9 %
Bitterness: 77,7 IBUs
Est Color: 15,6 EBC
Calories: 427,1 kcal/l

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In 66,0 C 50 min
Mash Step 75,0 C 10 min

Carbonation and Storage

Carbonation Type: Bottle

Fermentation Temperature: 19 C

Ferment: 14 days

#22 Oppstandelsen

Påske. Appelsin. Kvikklunsj. Klabb eller bakglatte ski. Medan årets påskehøner køyrer doble dosar insulin etter å ha lagt sesongens påskeegg (med og utan palmeolje), og Kvitekrist byrjar å livne til etter ein tredagars, er Djupdalsbrygg i gang med påskeølet. No vil vel kritiske røyster meine at det er litt seint å byrje på påskeølet første påskedag, men nokre gonger er det greitt å vere litt vågal.

c9ddec71c46a1cd4554ad68ec1c805a0

Sidan eg bryggjar først påskedag, gjev namnet seg sjølv. Oppstandelsen. Med eit slikt namn kan ein naturleg nok ikkje bryggje med lauskrut, og eg har grove djupt i humlekassa for å levere. Noko drikk gjev hår på brystet, noko gjev hårvekst litt lengre sør. Skikkeleg drikk gjev hår på innsida av augeloka, medan Oppstandelsen gjev hårvekst.

images5XQA5TFI

Skal ein brygge ein vekkjar, trengst det mykje humle. Då passer det at eg hadde mykje Citra humle. Citra, sitrus. Eg synest at påskestemninga kjem allereie. Spørsmålet blir, kan det bli for mykje humle?

IMG_0830

No var det vel strengt tatt ikkje Kvitekrist som var opphavet til påska. Eg må seie at den keltiske «påska», feiringa av Eostre, har mi stemme. Eostre var fruktbarheitsgudinna, og i hennar månad skulle ein heidre henne med å lage born (slik dei skulle bli født på vinteren som seg hør og bør.) Difor kan ein seie at Oppstandelsen hjelper både for liten og stor. Eostre -> Easter (Tog du an.)

Sidan førre skandalebrygg har Djupdalsbrygg slått på stortromma og investert stort i nytt utstyr. Som god sunnmøring blei det sjølvsagt eit liggeunderlag, og ikkje den dyre varmekappa frå Grainfather som blei handla inn.

IMG_0826

I tillegg blei det handla inn eit nytt humlefilter, her fotografert med det gamle.

IMG_0839

Om nokon klarer å sjå forskjell så sei gjerne ifrå, men det fungerte faktisk betre enn det gamle?

Sidan eg har vore på ein studietur sørover i påsken, var alt klargjort og handla inn på førehand. Difor var det berre å klippe opp posen med malt og starte kverna. Meskinga skulle skje i tre steg, og starta med 5 minutt på 50 grader. Med liggeunderlaget montert, gjekk oppvarminga av vatn raskare enn vanleg. Meskinga såg ut til å gå så bra, at latskapen tok meg, og enda med ikkje å røyre rundt i mesken undervegs. Men latskap blir raskt straffa av nornene, og skandala var som vanleg ikkje langt vekk.

Den nye varmekappa gjorde at brygget starta og koke før eg trudde, og for første gong kokte det skikkeleg over. For den som har brukt varmekappe på ei bryggemaskin, så veit ein kor kjekt det er å få vørter mellom kappa og kjelen, då dette limer seg godt fast.

IMG_0829

Humleskjema blei følgt, og 500 gram Dememera sukker tilsett 10 minutt før slutt. No stod det eigentleg at det skulle i etter 60 minutt, men det er vel meir vanleg å tilsette sukker mot slutten. Ikkje veit eg om det kunne vere eit problem, eller om det var manglande røring under meskinga som gjorde at OG blei ein del lågare enn den skulle. Eg enda på 1,062, men skulle vore på 1,071. Det er lenge sida eg har hatt eit så stort avvik i OG. Ikkje hadde eg spraymalt som kunne setjast til for å auke OG heller. No tok eg faktisk ei måling av Pre-boil OG sidan eg ikkje hadde nytta slikt sukker før. Den viste seg å vere litt lågare enn den skulle på 1,054, mot 1,057 som den skulle vore. Det betyr at det blei litt lite frå mesk, men at sukkeret gav 0,005 mindre enn det skulle. No nytta eg US-05 gjær i dette brygget, og den brukar ofte og gjære ut bra, så ein får håpe at ein får tatt inn litt der.

IMG_0837

No kan ein kanskje seie at det ikkje er noko stort problem at ein ikkje får eit brygg på 8-9% ABV, men når ein brukar mykje humle så er det viktig at balansen i brygget er der. Alle brygg har ein balanse mellom alkohol, bitterheit og smak/aroma frå humle og malt. Blir det lite av ein faktor vil det påverke sluttproduktet.

IMG_0835

Oppskrift Oppstandelsen
Imperial IPA

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min

 

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,50 kg Pale Malt, Maris Otter (5,9 EBC) Grain 1 80,9 %
0,55 kg Caramel/Crystal Malt – 80L (157,6 EBC) Grain 2 8,1 %
0,25 kg Wheat Malt, Bel (3,9 EBC) Grain 3 3,7 %
50,00 g Citra [12,00 %] – Boil 60,0 min Hop 4 51,9 IBUs
25,00 g Citra [12,00 %] – Boil 30,0 min Hop 5 19,9 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 6
10,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 10,0 min Hop 7 2,9 IBUs
10,00 g Cascade [5,50 %] – Boil 10,0 min Hop 8 1,7 IBUs
0,50 kg Dememera Sugar [Boil for 10 min](3,9 EBC) Sugar 9 7,4 %
25,00 g Citra [12,00 %] – Boil 1,0 min Hop 10 1,1 IBUs
10,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 1,0 min Hop 11 0,3 IBUs
10,00 g Cascade [5,50 %] – Boil 1,0 min Hop 12 0,2 IBUs
10,00 g Nelson Sauvin [12,00 %] – Boil 1,0 min Hop 13 0,4 IBUs
125,00 g Citra [12,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 14 0,0 IBUs
50,00 g Centennial [10,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 15 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,071 SG
Est Final Gravity: 1,010 SG
Estimated Alcohol by Vol: 8,1 %
Bitterness: 78,6 IBUs
Est Color: 23,2 EBC

Measured Original Gravity: 1,062 SG
Calories: 582,4 kcal/l

Mash Profile

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Protein Rest Add 20,5 L 50,0 C 5 min
Saccharification 64,0 C 75 min
Mash Out 75,0 C 10 min

Sparge: Fly sparge with 12,5 l water at 75,6 C

Carbonation and Storage

Yeast: US-05

Fermentation: 14 days

Fermentation Temperature: 20 C

#21. Frøstig APA

Sol. Varme. Lune vindar. Strand. Måker og måkeskrik, og du har det så bra at du ikkje føler for å hente hagla for å blåse jævelskapet ned frå himmelen. Om dette var dagen din på Sunnmøre i går, mistenker eg at du har forsynt deg grovt av lageret av Rudolf Spesial, ellers bør du redusere dosen av kva enn du tek. Det er vel berre på Sunnmøre at 7,5 grader kan kjennest ut som om kong vinter klyp deg langt inn i beinmergen med sin veldige klør. Det er som om gradestokken lurer deg med å vise vårtemperaturen, og så kjem vinden og dreg deg inn i ei verd av isfjell, snø og polare frontar. Det var så gale at til og med bryggemaskina måtte få på varmedressen.

IMG_0660

MEN på Djupdalsbrygg er vi evige optimistar, og har trua på at sommardagen ein gong vil kome. Difor er vi i gang med sommarølet, og sidan det var slik ein ven dag i går blei namnet: Frøstig APA.

iglo beer - Copy

No ser eg at eg har slurva litt med den virtuelle pennen i det siste, og at pilsflasking og etikettering har ramla ut av programmet. Pilsa står no trygt på kjøl. Begge gjæra fint ut og enda faktisk litt under forventa FG.

IMG_0667

Etikettar.

19 - Copy

20 - Copy

Sidan pilsbrygginga gjekk uvanleg greitt føre seg, måtte sjølvsagt nornene ha noko på lager til dette brygget. Det heile starta ganske bra med ferdig oppvarma vatn når eg kom heim. Det var berre å kverne malt og komme i gang. Humla blei fordelt i posar, og sjølv om det rann litt i overløp på starten av meskinga, vart det raskt løyst med litt røring. Det såg nok ein gong ut til å bli nok eit hendingslaust brygg, men no var skandala ikkje langt unna. Det første som skjedde var at temperaturen knappast bevegde seg opp mot kok etter passert 94 grader, slik at eg måtte ha varmedressen rundt kjelen for å få inn dei siste gradene. Så var eg dum nok til å ha i avrenninga frå mesketanken under kokning, slik at det stoppa og koke i 5 minutt.

.IMG_0661

Den verkelege moroa starta likevel ikkje før under tapping. Som vanleg rann det bra i starten, men så tørka det inn som eit vasshol i Sahara. Ein treng ikkje vere tørstaste elefanten i flokken for å skjøne at her var det problem på gang. Skraping av humle frå filter, start og stopp av pumpe, inn- og utblåsing. Ingen ting hjelpte. Til slutt var det berre å finne fram hageslangen og få blåst reint vatn gjennom motstraumskjølar og pumpe. Heldigvis var vørteret enda varmt slik at risikoen for ureinheiter ikkje var uakseptabel. Med litt TLC vart resten av vørteret tappa over i karet, og endeleg kunne gjær og oksygen settast til.

Til slutt sat eg igjen med 22,5 liter på tanken, og ein OG på 1,054. I tillegg så blei det ein tur på interwebs for å bestille den oppgraderte versjonen av humlefilteret……

Oppskrift Frøstig APA

American Pale Ale

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,00 kg Pale Malt (2 Row) US (3,9 EBC) Grain 1 89,8 %
0,34 kg Caramel/Crystal Malt – 40L (78,8 EBC) Grain 2 6,1 %
0,22 kg Cara-Pils/Dextrine (3,9 EBC) Grain 3 4,0 %
19,00 g Citra [12,00 %] – Boil 60,0 min Hop 4 22,9 IBUs
14,00 g Cascade [6,00 %] – Boil 15,0 min Hop 5 4,2 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Boil 15,0 min Hop 6 8,4 IBUs
14,00 g Cascade [6,00 %] – Boil 0,0 min Hop 7 0,0 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Boil 0,0 min Hop 8 0,0 IBUs
1,0 pkg California Ale (White Labs #WLP001) or US-05 Yeast 9
28,00 g Cascade [6,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 10 0,0 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 11 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,053 SG
Est Final Gravity: 1,013 SG
Estimated Alcohol by Vol: 5,3 %
Bitterness: 35,5 IBUs
Est Color: 12,1 EBC

Measured Original Gravity: 1,054 SG
Calories: 427,1 kcal/l

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash step 1 67,0 C 60 min
Mash Out 75,0 C 10 min

Fermentation: 14 days

Fermentation Temperature: 19 C

 

 

 

 

#19. Restepils, #20 Djupdalsk pilsner II

Nytt år, nyttårsløfte, brotne nyttårsløfte. Rakettane skotne opp, eller som ein god sunnmøring vil seie. Pengane skotne opp. I Ålesund blei naturleg nok fellesfyrverkeriet utsett. «Dårleg vêr» var årsaka, men vi veit jo godt at det blir lenge til det blir rakettar over Ålesund, når pengane kan settast på konto til neste år.

natt-alesund
Fellesfyrverkeri Ålesund

I tida der lukta av svidd ribbefett har flytta seg frå kjøkkenet til treningsstudioet, er det tradisjonen tru klart for pilsbrygging. Pils har om lag same status i heimebryggjarmiljøet som ein Grandiosa har på ein italiensk restaurant, eller ein kvalfangar på eit Greenpeace møte. No har det seg slik at eg tykkjer at det er godt med eit Grandiosa stykke ein gong i blant, og det er jo heilt greitt med eit glas kald pils på ein varm sommardag. Det er no ikkje kvart år ein får oppleve ein varm sommardag på Sunnmøre, men skulle det skje i år, er det viktig å vere klar.

IMG_1545

Kostoptimalisering er eit godt sunnmørsk ord, men det er vel og det ordet som har gitt pils eit dårleg rykte. Pilsa dei fleste kjenner kjem frå masseproduserte standardprodukt frå store leverandørane, og ein treng ikkje vere raskaste geparden på savanna for å skjøne at målet for slik produksjon er: Godt nok. Skal ein lage god mat eller drikke vil det råvarene som ligg til grunn som gjev kvaliteten på sluttproduktet. Og her har heimebryggjaren den store fordelen. Med dei voluma vi operer i er det til og med mogleg for ein sunnmøring å ta kosten for skikkelege råvarer.

imagesv2yg6naa

No er pils ei av dei større utfordringane ein kan ha som bryggjar. Produksjonen tek lang tid, og det er lite smak å skjule eventuelle feil bak. Pils er eit undergjæra øl, og her skjer gjæringa ved rundt ti grader. (Dette kan variere frå 5-13 grader etter type øl og gjærkultur.) Ein må rekne med minimum tre veker i gjæringsskapet. Etter det er det to veker med karbonering, før pilsa skal lagrast kaldt i fleire månader. At ein fort må vente 4-5 månader før ein kan ta ein velfortent smak er ikkje uvanleg.

andy-capp-homebrewer

Spørsmålet som naturleg kjem opp då er kvifor gidd ein å lage ein utskjelt drikk som pils, som det er vanskeleg å lage, og som ein ikkje får smake før varmen har løfta skjørtelengda nokre knepp opp. Her kjem sunnmøringen fram. Eg hadde sett for meg at eg kom til å lage ein del pils når eg starta opp, og som god sunnmøring kjøpte eg då inn 1 kg med Saaz humle (sidan ein fekk rabatt på kjøp på over ein kilo.) No sat eg då igjen med godt over ein halv kilo med humle som måtte brukast opp. I tillegg så hadde eg igjen både pilsner og Munich malt frå i fjor, så kosten med å lage å lage to dunkar pils kom på heile 2 kroner. (Eg måtte supplere med noko Munich malt.) Ein annan ting med pils, er at det er greitt å ha eit øl som ikkje er så alkoholsterkt som ein del APA og IPA ofte er. Til slutt er det jo mange som ikkje er glad i mørkt eller mykje humla øl, og det er kjekt å kunne ha eit alternativ å servere desse i lysteleg lag.

#19 Restepils

Sidan det tek lang tid å lage pils, nyttar eg høve til å lage to brygg samtidig. Eg hadde tenkt å lage begge brygga samme dag, men sidan pils skal koke minimum 90 minutt enda eg med å dele det opp over to dagar. Først ute var Restepilsa. Oppskrifta er ein variasjon av Djupdalsk pilsner, men har litt anna bitterhumle og litt mindre Saaz humle.

Begge brygga bygg på pilsoppskrifter fra Gahr Smith-Gahrsen.

Oppskrift Restepils

Bohemian Pilsner (2 B)

Type: All Grain

Batch Size: 22,50 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
4,00 kg Pilsner (2 Row) Ger (3,9 EBC) Grain 1 93,0 %
0,30 kg Munich Malt – 20L (39,4 EBC) Grain 2 7,0 %
16,00 g Horizon [12,00 %] – First Wort 60,0 min Hop 3 23,7 IBUs
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 30,0 min Hop 4 12,9 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 5
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 10,0 min Hop 6 6,1 IBUs
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 2,0 min Hop 7 1,4 IBUs

 

Est Original Gravity: 1,043 SG
Est Final Gravity: 1,011 SG
Estimated Alcohol by Vol: 4,2 %
Bitterness: 44,1 IBUs
Est Color: 8,5 EBC

Measured Original Gravity: 1,049 SG

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In Add 18,21 l of water at 59,9 C 55,0 C 15 min
Mash step 2 Add 0,00 l of water and heat to 67,0 C over 4 min 67,0 C 20 min
Mash Step 3 Heat to 72,0 C over 4 min 72,0 C 20 min
Mash Out Heat to 77,0 C over 4 min 77,0 C 5 min

Fermentation: 21 days
Fermentation Temperature: 10,5 C
Storage: Minimum 1 month at 4 C. Preferably at least 3 months at 4 C

#20 Djupdalsk pilsner II

Av dei to pilsa eg laga i fjor, var det Djupdalsk Pilsner som var den beste. Den holdt seg derimot ikkje like godt i lagring, og etter ca 9 månader byrja kvaliteten å bli dårlegare. Ein får håpe at det bli eit par soldagar i år, slik ein får drukke opp alt før sommaren er over.

Til slutt står begge dunkane til gjæring. Det er ikkje same spruten over gjæring på 10 grader, men resultat kjem sakte men sikkert her og.

img_0521

Oppskrift Djupdalsk Pilsner II

Bohemian Pilsner (2 B)

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
4,40 kg Pilsner (2 Row) Ger (3,9 EBC) Grain 1 92,6 %
0,35 kg Munich Malt – 20L (25 EBC) Grain 2 7,4 %
55,00 g Saaz [3,75 %] – First Wort 120,0 min Hop 3 26,6 IBUs
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 30,0 min Hop 4 14,0 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 5
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 10,0 min Hop 6 6,6 IBUs
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 2,0 min Hop 7 1,5 IBUs

 

Est Original Gravity: 1,048 SG
Est Final Gravity: 1,011 SG
Estimated Alcohol by Vol: 4,8 %
Bitterness: 48,8 IBUs
Est Color: 9,2 EBC

Measured Original Gravity: 1,046 SG

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In   66,0 C 90 min
Mash Out   75,0 C 10 min

Fermentation: 21 days
Fermentation Temperature: 10,5 C
Storage: Minimum 1 month at 4 C. Preferably at least 3 months at 4 C

 

 

#18. Raudskjegg

Det må vere heilt klinkande klart. Enkelte ting gjer ein ikkje ustraffa. Her lefla eg med skjøne indianar squawer og framande gudar i førre brygget. Eg skjønar no at det eg gjorde var som å gjere om Rainbow Warrior til ein oljetankar, eller Taj Mahal om til eit leilegheitskompleks. Ein treng ikkje vere venaste påfuglen i flokken for å skjøne at ikkje noko gleder Nornene meir, enn døydelege som eggar på seg Æsene. Dei nytta gledeleg høve til å lage både ein og to knutar i skjebnetråden min. Dagen etter eg hadde brygga Månestråle viste Raudskjegg seg sjølv på himmelen.

img_2802

Om det var snakket om Manitu som provoserte det fram, eller om det var det faktum at Månestråle blei brygga før Raudskjegg er ikkje godt å seie, men at mannen med hammaren var argebesett var det lite tvil i.

Det gjekk ikkje lang tid før knutane kom til overflata. Sjølvsagt kutta legane ei arterie når eg skulle opererast. Eg slit med å få Yatzy i YatzyWorld, og Pokémona eg treng, viser seg aldri.

I Stordal skåler ein for:

Gøtt øl,
Beine potetføre,
Og ei fotsi taske.

Ølet eg bryggjer smakar no som Bud Light. Potetførene ser ein på bilete under, og taska nemner eg berre kort.

potetaker

Eg skjøna at her trengs det eit skikkeleg blot til for at lukka skal snu. Sidan eg ikkje kan skaffe rikdom ved å legge ut ein trillekoffert på finn.no med adresse slottet, lyt eg gjere det einaste eg kan. Bryggje til ære for Åsator.

Vinbua hadde endeleg fått inn siste maltsorten eg mangla til å bryggje ein Red Ale som eg har hatt lyst å prøve lenge. Det spesielle med denne er at første humle skal i på 20 minutt. Vanlegvis har ein i bitterhumle på minimum 60 minutt, og tanken bak å ha i denne mykje seinare er at ein skal få ein mildare type bitterheit. Knoll frå Sambryggeriet har allereie uttrykt sin skepsis, og har sagt han vil klage på bitterheita, sjølv om det skulle bli det mest bitre ølet kjend for menneskeheita.

Red ale er jo ei utfordring i seg sjølv, då det ikkje er lett å få noko som er brunt til å bli raudt. Sjølvsagt er blandinga av malt nøkkelen til å ende opp med riktig farge. Her er det berre å følgje oppskrifta og håpe ein treff.

Det var med stor spaning eg følgde med på fargeendringa på mesken. Blir det raudt?

Eg sit med kjensla om at resultatet blir meir brunraudt enn blodraudt? No skal det kokast slik at fargen kjem meir fram til slutt, men eg er litt skeptisk. Eg laga på forhand klar tre humleposar. 20 min, 10 min og 2 min. Sidan humlinga er spesiell på dette brygget, er det ekstra viktig å vere nøyaktig. Skyljinga føregjekk utan dramatikk, og sjølv med noko som kjendest ut som årets kaldaste dag, kom brygget snart i gang å koke. Ein treng ikkje koke dette brygget meir enn 60 minutt, men for å få fram den blodraude fargen var det anbefalt å koke i 90 minutt.

Etter 90 minutts koking tappa eg over på gjæringskaret. OG på gode 1,062 er litt lågare enn forventa OG, men eg enda på 23,5 liter så det var ikkje heilt overraskande at den blei litt lågare. Som ein ser av prøverøyret er ikkje fargen akkurat blodraud, men når eg ser på sjølve gjæringskaret, har dette ein annan farge enn om det skulle vere ein APA eller IPA. Det blir spanande å sjå kva farge ein sit igjen med når brygget har fått tid til å bunnfelle, og gjæringa er over.

Som vanleg er det intet brygg utan ei skandale. Eg ser no at eg har måla meg sjølv inn i eit hjørne. Korleis skal raudt øl passe inn i korkregimet mitt? Raude korke som hadde vore naturleg å brukt er jo til juleøl. Sølv og gull til APA og IPA. Mørkt øl, har blå og svarte. Kan ein ha grøne topper på raudt øl? Eller blir det som å ha ketsjup på grauten? Skal eg velje Liverpool vegen, og ta gult når eg ikkje kan nytte raudt? Det blir tøffe val å ta dei neste 14 dagane.

imagesxx2pbcaf

Oppskrift Raudskjegg

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min
 

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,44 kg Pale Malt (2 Row) UK (5,9 EBC) Grain 1 79,0 %
0,45 kg Caramel/Crystal Malt – 40L (78,8 EBC) Grain 2 6,5 %
0,45 kg Munich Malt – 10L (19,7 EBC) Grain 3 6,5 %
0,22 kg Caramel/Crystal Malt -120L (236,4 EBC) Grain 4 3,2 %
0,22 kg Victory Malt (49,3 EBC) Grain 5 3,2 %
0,11 kg Chocolate Malt (886,5 EBC) Grain 6 1,6 %
14,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 20,0 min Hop 7 5,4 IBUs
14,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 20,0 min Hop 8 7,7 IBUs
28,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 10,0 min Hop 9 6,5 IBUs
28,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 10,0 min Hop 10 9,3 IBUs
28,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 0,0 min Hop 11 0,0 IBUs
28,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 0,0 min Hop 12 0,0 IBUs
1,0 pkg American Ale (Wyeast Labs #1056) [124,21 ml] Yeast 13

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,065 SG
Est Final Gravity: 1,017 SG
Estimated Alcohol by Vol: 6,3 %
Bitterness: 28,9 IBUs
Est Color: 36,5 EBC

Mash Profile

Total Grain Weight: 6,89 kg

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In 68,0 C 60 min
Mash out 75,0 C 10 min

Fermentation: 14 days at 20 C