24. Thank You, Come Again

Olympiade, lumske koreanske vindar, gullrush. Djupdalsbrygg er tilbake! Vi er like treffsikre som skiskytter jentene. Like flink å hoppe av i svingen som Henrik Kristoffersen. og like engasjert som Knugen.

th[2]

Etter nokre bryggerelaterte lyskebrokkar(faktisk heilt sant!) med påfølgande operasjon, fekk underteikna klar beskjed om å halde seg vekke frå brygginga til eg hadde grodd skikkeleg saman. Doktormannen skal ein som kjent lyde, og det har difor vore nokre stille månader i bryggeriet. Det hjelpte heller ikkje at ein etterfølgande sunnmørsk fimbulvinter, som får Ragnarok til verke som ein koseleg sommardag, laga ei lita istid på sunnmøre. No har derimot isen gått, og endeleg putrar det i gjærlåsen på Djupdalsbrygg.

51cc76ccc856116276000009_736

Denne gangen har eg nytta ei oppskrift frå Threehouse Brewing commpany på ei øl som heiter Hoppy thing. Dette er då ein American Indian Pale Ale. Ein kunne naturleg nok då ikkje kalle det American Pale Ale(APA), for det ville jo gjort ting litt for enkelt. Den må heller ikkje forvekslast med ein West Coast IPA, East Coast IPA eller ein New England IPA (New England ligg jo då også sjølvsagt på austkysten). Det slutar sjølvsagt ikkje her eller, då ein har Double IPA som også blir kalla Imperial IPA, som naturleg nok kjem frå Amerika. No sit eg snart og GAPA, som då er ein Gåseidsk American Pale Ale.

thankyou

Ivrig på å kome i gang så hadde eg starta førebuingane allereie laurdag, og sjølvsagt var ikkje skandala langt vekke. Om det var fordi nokon hadde tatt ein bit av eple på EDB verkøyet er ikkje godt å seie, men det var omlag umogeleg å få lagt inn oppskrifta på Grainfather App’en.

Sidan problema starta allereie dagen før brygginga, var det berre å finne fram dei fine, grøne joggeskoa og håpe på det beste. Desverre gjekk det ikkje lang tid før problema igjen kom til overflata. Det er nesten 7 kg korn i dette brygget, og dette likte ikkje Grainfatheren. Under meskinga har ein eit rør fylt med malt i Grainfatheren. For å få hente ut mest mogleg sukker frå maltet, lagar ein gjennomstrøyming ved å pumpe mesken frå botnen og opp på toppen. Skulle forhaldet mellom malt og vatn bli feil, endar ein med ein tjukk graut som mesken ikkje renn gjennom. Normalt sett vil dette løyse seg opp når ein finn fram sleiva, men denne gong hamna mesken i overløpet sjølv etter fleire røringa. Det enda med at eg måtte sette til ein liter til med vatn for at ein skulle få gjennomstrøyming.

Etter mykje om og men, var det endeleg klart for å skylle ut siste rest av sukkeret.

Med alle problema tidleg i meskinga, og mykje ekstra røring, fekk ein eit positivt utslag på OG. Eg enda med ein OG på 1,071, noko som var 0,006 meir enn forventa. Dette betyr at det blir eit sterkt øl om det gjærar ut som det skal.

Til slutt sat eg igjen med 23 l vørter til gjæring, og ein masse oppvask…

Thank you, come again

American IPA (14 B)

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min
End of Boil Vol: 25,50 l
Final Bottling Vol: 21,00 l
Fermentation: Ale, Two Stage

Date: 18 Feb 2018
Brewer: Djupdalsbrygg
Asst Brewer:
Equipment: Grainfather
Efficiency: 73,00 %
Est Mash Efficiency: 80,9 %

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
6,50 kg Pale Malt (2 Row) UK (5,9 EBC) Grain 1 95,2 %
0,20 kg Caramel/Crystal Malt – 60L (118,2 EBC) Grain 2 2,9 %
0,13 kg Honey Malt (49,3 EBC) Grain 3 1,9 %
40,00 g Magnum [10,80 %] – Boil 60,0 min Hop 4 39,5 IBUs
36,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 20,0 min Hop 5 18,3 IBUs
36,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 20,0 min Hop 6 19,9 IBUs
52,00 g Simcoe [13,00 %] – Boil 0,0 min Hop 7 0,0 IBUs
34,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 0,0 min Hop 8 0,0 IBUs
34,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 0,0 min Hop 9 0,0 IBUs
1,0 pkg Safale American (DCL/Fermentis #US-05) [50,28 ml] Yeast 10
34,00 g Amarillo [9,20 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 11 0,0 IBUs
34,00 g Centennial [10,00 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 12 0,0 IBUs
34,00 g Simcoe [13,00 %] – Dry Hop 5,0 Days Hop 13 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,065 SG
Est Final Gravity: 1,012 SG
Estimated Alcohol by Vol: 6,9 %
Bitterness: 77,7 IBUs
Est Color: 15,6 EBC
Calories: 427,1 kcal/l

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In 66,0 C 50 min
Mash Step 75,0 C 10 min

Carbonation and Storage

Carbonation Type: Bottle

Fermentation Temperature: 19 C

Ferment: 14 days

Advertisements

#23 Julefantasi, Fjerde vers

«Same procedure as last year, Miss Sophie? Same procedure as every year, James!” Neida. Djupdalsbrygg snakkar ikkje om glansbileta frå regjeringskåte politikarar. Her er det sjølvsagt Julefantasi på gang. Djupdalsbrygg sitt Blandarkor håpar å unngå sure notar frå i fjor, og stemmer difor i med Fjerde vers. No ser eg på meg sjølv som av den vågale typen sunnmøring (av den typen som har hatt Taco på torsdag ein gong), men når det kjem til juleølet blei det naturelg nok ein Julefantasi.

5PWIJU2X

No skal det seiast at fjorårets Julefantasi gjekk inn i historia som det største skandalebrygget i Djupdalsbrygg si historie. Nornene veit å straffe den vågale, og sidan eg lefla med våtgjær, enda eg med ein Yeastgate. Det byrja så bra med eit velsmakande øl, men når ein kom ut i november starta det med at enkeltflasker byrja å bruse over. No skal ein vel ikkje skulde Trump for alt som er gale i verda, men det starta vel sånn ca akkurat når han blei valt.

Bilderesultat for sun funny

Eg klarte sjølvsagt å velje den einaste dagen i året det gjekk an å kneppe opp øvste knappen på oljehyra for brygging av juleølet. Sommaren er ein underleg ting på Sunnmøre. Eg føler ein er i ein evig Game of Thrones tilstand, der det vekslar mellom Winter is coming, og Winter has come. Men av og til må sjølv Nornene sleppe til Sol, datter til Mundilføre, og då er det vel ikkje nokon gildare stad enn Sunnmøre.

Når ein først er inne på digresjonar så var vikingane dei første til å innsjå viktigheita av Ozonlaget. I diktet Grimnismål seier Odin at framfor sola er det eit skjold ved navn Svalin, og om skjoldet fell frå sin frontale posisjon vil fjellene og havet brenne opp. Heldigvis er jo dette fake news.

Svalin mun stande
framføre sol
skjold for skinande gud;
berg og brim
eg veit brenne skal
om han fell ifrå.

Sjølv om det var ein varm dag, var det på med den nye varmekappa. Eg har innsett at det sparar mykje tid i siste del av oppkokinga med denne på. Malt blei tilsatt i Grainfatheren, og det gjekk ikkje lenge før ein byrja å få farge på vørteret.

Det er ikkje mykje humle i dette ølet, og eg er ikkje så begeistra for alle moglege tilsetjingar slik som ein del andre juleøl inneheld. Difor blir det eigentleg maltet som blir smaksgjevaren her. Det er og grunnen til at ein trenge nokre månader på lagring før at smaken skal få sette seg.

Sidan det er lite humle i dette brygget, gjekk bryggeprosessen greit. Dessverre enda eg eit stykke under forventa OG. Eg hadde heller ikkje noko søte opp vørteret med, så eg måtte ta til takke med ein OG på 1,062. Det betyr nok at det blir eit mindre søtt øl en det eigentleg skulle bli.

Skandala er sjølvsagt ikkje langt unna når Djupdalsbrygg er i gang. Med fjoråret klårt i minnet, skulle eg ikkje gå på nok ein Yeastgate. Når gjæra skulle i, var det ikkje snakk om å spare på noko. To posar med gjær var kjøpt inn, og begge enda i dunken. Her burde eg nok innsett at eg blei litt ivrig, sidan ein pose hadde haldt meir enn nok med den lave OG’en eg enda med. Resultatet blei ei utblåsning som gjorde at Red Adair nok var nær oppstandelsen. Sjølv om eg har gjærlås på så hadde eg fått bygd opp trykk nok til at plasten på lokket fekk knekkmerker… Hadde det vore aske i garasja, hadde området der ein satt askefast over Island vore eit frimerke samanlikna med sikkerheitssona ein hadde hatt rundt Djupdalsbrygg.

IMG_1202

Eg er litt uviss på kva resultat den raske gjæringa vil gje for brygget? Det er som kjent gjæringa som gjev mykje av smaken, men det er berre å vente på resultatet. Brygget gjæra naturleg nok godt ut, med ein FG på 1,011. Noko som gjev ein ABV på 6,7%. Styrken på ølet er difor ikkje så langt frå det den skulle vere, men det har nok forsvunne litt sødme på vegen her.

Sidan eg var så treg med å skrive om brygginga, har ølet både blitt flaska og karbonert. No står det og godgjer seg på kjøl, slik alt er klart til juleribba kjem på bordet.

IMG_1472

Oppskrift: Julefantasi, Fjerde vers

Batch Size: 23,00 l

Mash Step 1: 60 min 67 dgr
Mash Out: 10 min 75 dgr

Boil Time: 80 min

Est Original Gravity: 1,069 SG

Est Final Gravity: 1,016 SG

Estimated Alcohol by Vol: 7,0 %

Bitterness: 29,6 IBUs

Est Color: 25,7 EBC

Yeast: Danstar Nottingham Ale Beer Yeast (Max 1,5 pack….)

Grain:
6,44 kg Pale Malt, Maris Otter (5,9 EBC) Grain 1 93,3 %
0,28 kg Caramel/Crystal Malt – 80L (157,6 EBC) Grain 2 4,0 %
0,14 kg Caramel/Crystal Malt -120L (236,4 EBC) Grain 3 2,0 %
0,05 kg Roasted Barley (591,0 EBC) Grain 4 0,7 %

Hops:
29 g Northern Brewer [10,50 %] – Boil 75,0 min Hop 5 28,0 IBUs
18 g Fuggle [5,00 %] – Boil 5,0 min Hop 6 1,6 IBUs

Fermentation profile: 14 days at 19 dgr

Storage: 3 months at 10 dgr

Etikett:

Julefantasiv4

#22 Oppstandelsen

Påske. Appelsin. Kvikklunsj. Klabb eller bakglatte ski. Medan årets påskehøner køyrer doble dosar insulin etter å ha lagt sesongens påskeegg (med og utan palmeolje), og Kvitekrist byrjar å livne til etter ein tredagars, er Djupdalsbrygg i gang med påskeølet. No vil vel kritiske røyster meine at det er litt seint å byrje på påskeølet første påskedag, men nokre gonger er det greitt å vere litt vågal.

c9ddec71c46a1cd4554ad68ec1c805a0

Sidan eg bryggjar først påskedag, gjev namnet seg sjølv. Oppstandelsen. Med eit slikt namn kan ein naturleg nok ikkje bryggje med lauskrut, og eg har grove djupt i humlekassa for å levere. Noko drikk gjev hår på brystet, noko gjev hårvekst litt lengre sør. Skikkeleg drikk gjev hår på innsida av augeloka, medan Oppstandelsen gjev hårvekst.

images5XQA5TFI

Skal ein brygge ein vekkjar, trengst det mykje humle. Då passer det at eg hadde mykje Citra humle. Citra, sitrus. Eg synest at påskestemninga kjem allereie. Spørsmålet blir, kan det bli for mykje humle?

IMG_0830

No var det vel strengt tatt ikkje Kvitekrist som var opphavet til påska. Eg må seie at den keltiske «påska», feiringa av Eostre, har mi stemme. Eostre var fruktbarheitsgudinna, og i hennar månad skulle ein heidre henne med å lage born (slik dei skulle bli født på vinteren som seg hør og bør.) Difor kan ein seie at Oppstandelsen hjelper både for liten og stor. Eostre -> Easter (Tog du an.)

Sidan førre skandalebrygg har Djupdalsbrygg slått på stortromma og investert stort i nytt utstyr. Som god sunnmøring blei det sjølvsagt eit liggeunderlag, og ikkje den dyre varmekappa frå Grainfather som blei handla inn.

IMG_0826

I tillegg blei det handla inn eit nytt humlefilter, her fotografert med det gamle.

IMG_0839

Om nokon klarer å sjå forskjell så sei gjerne ifrå, men det fungerte faktisk betre enn det gamle?

Sidan eg har vore på ein studietur sørover i påsken, var alt klargjort og handla inn på førehand. Difor var det berre å klippe opp posen med malt og starte kverna. Meskinga skulle skje i tre steg, og starta med 5 minutt på 50 grader. Med liggeunderlaget montert, gjekk oppvarminga av vatn raskare enn vanleg. Meskinga såg ut til å gå så bra, at latskapen tok meg, og enda med ikkje å røyre rundt i mesken undervegs. Men latskap blir raskt straffa av nornene, og skandala var som vanleg ikkje langt vekk.

Den nye varmekappa gjorde at brygget starta og koke før eg trudde, og for første gong kokte det skikkeleg over. For den som har brukt varmekappe på ei bryggemaskin, så veit ein kor kjekt det er å få vørter mellom kappa og kjelen, då dette limer seg godt fast.

IMG_0829

Humleskjema blei følgt, og 500 gram Dememera sukker tilsett 10 minutt før slutt. No stod det eigentleg at det skulle i etter 60 minutt, men det er vel meir vanleg å tilsette sukker mot slutten. Ikkje veit eg om det kunne vere eit problem, eller om det var manglande røring under meskinga som gjorde at OG blei ein del lågare enn den skulle. Eg enda på 1,062, men skulle vore på 1,071. Det er lenge sida eg har hatt eit så stort avvik i OG. Ikkje hadde eg spraymalt som kunne setjast til for å auke OG heller. No tok eg faktisk ei måling av Pre-boil OG sidan eg ikkje hadde nytta slikt sukker før. Den viste seg å vere litt lågare enn den skulle på 1,054, mot 1,057 som den skulle vore. Det betyr at det blei litt lite frå mesk, men at sukkeret gav 0,005 mindre enn det skulle. No nytta eg US-05 gjær i dette brygget, og den brukar ofte og gjære ut bra, så ein får håpe at ein får tatt inn litt der.

IMG_0837

No kan ein kanskje seie at det ikkje er noko stort problem at ein ikkje får eit brygg på 8-9% ABV, men når ein brukar mykje humle så er det viktig at balansen i brygget er der. Alle brygg har ein balanse mellom alkohol, bitterheit og smak/aroma frå humle og malt. Blir det lite av ein faktor vil det påverke sluttproduktet.

IMG_0835

Oppskrift Oppstandelsen
Imperial IPA

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min

 

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,50 kg Pale Malt, Maris Otter (5,9 EBC) Grain 1 80,9 %
0,55 kg Caramel/Crystal Malt – 80L (157,6 EBC) Grain 2 8,1 %
0,25 kg Wheat Malt, Bel (3,9 EBC) Grain 3 3,7 %
50,00 g Citra [12,00 %] – Boil 60,0 min Hop 4 51,9 IBUs
25,00 g Citra [12,00 %] – Boil 30,0 min Hop 5 19,9 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 6
10,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 10,0 min Hop 7 2,9 IBUs
10,00 g Cascade [5,50 %] – Boil 10,0 min Hop 8 1,7 IBUs
0,50 kg Dememera Sugar [Boil for 10 min](3,9 EBC) Sugar 9 7,4 %
25,00 g Citra [12,00 %] – Boil 1,0 min Hop 10 1,1 IBUs
10,00 g Amarillo [9,20 %] – Boil 1,0 min Hop 11 0,3 IBUs
10,00 g Cascade [5,50 %] – Boil 1,0 min Hop 12 0,2 IBUs
10,00 g Nelson Sauvin [12,00 %] – Boil 1,0 min Hop 13 0,4 IBUs
125,00 g Citra [12,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 14 0,0 IBUs
50,00 g Centennial [10,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 15 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,071 SG
Est Final Gravity: 1,010 SG
Estimated Alcohol by Vol: 8,1 %
Bitterness: 78,6 IBUs
Est Color: 23,2 EBC

Measured Original Gravity: 1,062 SG
Calories: 582,4 kcal/l

Mash Profile

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Protein Rest Add 20,5 L 50,0 C 5 min
Saccharification 64,0 C 75 min
Mash Out 75,0 C 10 min

Sparge: Fly sparge with 12,5 l water at 75,6 C

Carbonation and Storage

Yeast: US-05

Fermentation: 14 days

Fermentation Temperature: 20 C

#21. Frøstig APA

Sol. Varme. Lune vindar. Strand. Måker og måkeskrik, og du har det så bra at du ikkje føler for å hente hagla for å blåse jævelskapet ned frå himmelen. Om dette var dagen din på Sunnmøre i går, mistenker eg at du har forsynt deg grovt av lageret av Rudolf Spesial, ellers bør du redusere dosen av kva enn du tek. Det er vel berre på Sunnmøre at 7,5 grader kan kjennest ut som om kong vinter klyp deg langt inn i beinmergen med sin veldige klør. Det er som om gradestokken lurer deg med å vise vårtemperaturen, og så kjem vinden og dreg deg inn i ei verd av isfjell, snø og polare frontar. Det var så gale at til og med bryggemaskina måtte få på varmedressen.

IMG_0660

MEN på Djupdalsbrygg er vi evige optimistar, og har trua på at sommardagen ein gong vil kome. Difor er vi i gang med sommarølet, og sidan det var slik ein ven dag i går blei namnet: Frøstig APA.

iglo beer - Copy

No ser eg at eg har slurva litt med den virtuelle pennen i det siste, og at pilsflasking og etikettering har ramla ut av programmet. Pilsa står no trygt på kjøl. Begge gjæra fint ut og enda faktisk litt under forventa FG.

IMG_0667

Etikettar.

19 - Copy

20 - Copy

Sidan pilsbrygginga gjekk uvanleg greitt føre seg, måtte sjølvsagt nornene ha noko på lager til dette brygget. Det heile starta ganske bra med ferdig oppvarma vatn når eg kom heim. Det var berre å kverne malt og komme i gang. Humla blei fordelt i posar, og sjølv om det rann litt i overløp på starten av meskinga, vart det raskt løyst med litt røring. Det såg nok ein gong ut til å bli nok eit hendingslaust brygg, men no var skandala ikkje langt unna. Det første som skjedde var at temperaturen knappast bevegde seg opp mot kok etter passert 94 grader, slik at eg måtte ha varmedressen rundt kjelen for å få inn dei siste gradene. Så var eg dum nok til å ha i avrenninga frå mesketanken under kokning, slik at det stoppa og koke i 5 minutt.

.IMG_0661

Den verkelege moroa starta likevel ikkje før under tapping. Som vanleg rann det bra i starten, men så tørka det inn som eit vasshol i Sahara. Ein treng ikkje vere tørstaste elefanten i flokken for å skjøne at her var det problem på gang. Skraping av humle frå filter, start og stopp av pumpe, inn- og utblåsing. Ingen ting hjelpte. Til slutt var det berre å finne fram hageslangen og få blåst reint vatn gjennom motstraumskjølar og pumpe. Heldigvis var vørteret enda varmt slik at risikoen for ureinheiter ikkje var uakseptabel. Med litt TLC vart resten av vørteret tappa over i karet, og endeleg kunne gjær og oksygen settast til.

Til slutt sat eg igjen med 22,5 liter på tanken, og ein OG på 1,054. I tillegg så blei det ein tur på interwebs for å bestille den oppgraderte versjonen av humlefilteret……

Oppskrift Frøstig APA

American Pale Ale

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 60 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,00 kg Pale Malt (2 Row) US (3,9 EBC) Grain 1 89,8 %
0,34 kg Caramel/Crystal Malt – 40L (78,8 EBC) Grain 2 6,1 %
0,22 kg Cara-Pils/Dextrine (3,9 EBC) Grain 3 4,0 %
19,00 g Citra [12,00 %] – Boil 60,0 min Hop 4 22,9 IBUs
14,00 g Cascade [6,00 %] – Boil 15,0 min Hop 5 4,2 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Boil 15,0 min Hop 6 8,4 IBUs
14,00 g Cascade [6,00 %] – Boil 0,0 min Hop 7 0,0 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Boil 0,0 min Hop 8 0,0 IBUs
1,0 pkg California Ale (White Labs #WLP001) or US-05 Yeast 9
28,00 g Cascade [6,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 10 0,0 IBUs
14,00 g Citra [12,00 %] – Dry Hop 7,0 Days Hop 11 0,0 IBUs

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,053 SG
Est Final Gravity: 1,013 SG
Estimated Alcohol by Vol: 5,3 %
Bitterness: 35,5 IBUs
Est Color: 12,1 EBC

Measured Original Gravity: 1,054 SG
Calories: 427,1 kcal/l

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash step 1 67,0 C 60 min
Mash Out 75,0 C 10 min

Fermentation: 14 days

Fermentation Temperature: 19 C

 

 

 

 

#19. Restepils, #20 Djupdalsk pilsner II

Nytt år, nyttårsløfte, brotne nyttårsløfte. Rakettane skotne opp, eller som ein god sunnmøring vil seie. Pengane skotne opp. I Ålesund blei naturleg nok fellesfyrverkeriet utsett. «Dårleg vêr» var årsaka, men vi veit jo godt at det blir lenge til det blir rakettar over Ålesund, når pengane kan settast på konto til neste år.

natt-alesund
Fellesfyrverkeri Ålesund

I tida der lukta av svidd ribbefett har flytta seg frå kjøkkenet til treningsstudioet, er det tradisjonen tru klart for pilsbrygging. Pils har om lag same status i heimebryggjarmiljøet som ein Grandiosa har på ein italiensk restaurant, eller ein kvalfangar på eit Greenpeace møte. No har det seg slik at eg tykkjer at det er godt med eit Grandiosa stykke ein gong i blant, og det er jo heilt greitt med eit glas kald pils på ein varm sommardag. Det er no ikkje kvart år ein får oppleve ein varm sommardag på Sunnmøre, men skulle det skje i år, er det viktig å vere klar.

IMG_1545

Kostoptimalisering er eit godt sunnmørsk ord, men det er vel og det ordet som har gitt pils eit dårleg rykte. Pilsa dei fleste kjenner kjem frå masseproduserte standardprodukt frå store leverandørane, og ein treng ikkje vere raskaste geparden på savanna for å skjøne at målet for slik produksjon er: Godt nok. Skal ein lage god mat eller drikke vil det råvarene som ligg til grunn som gjev kvaliteten på sluttproduktet. Og her har heimebryggjaren den store fordelen. Med dei voluma vi operer i er det til og med mogleg for ein sunnmøring å ta kosten for skikkelege råvarer.

imagesv2yg6naa

No er pils ei av dei større utfordringane ein kan ha som bryggjar. Produksjonen tek lang tid, og det er lite smak å skjule eventuelle feil bak. Pils er eit undergjæra øl, og her skjer gjæringa ved rundt ti grader. (Dette kan variere frå 5-13 grader etter type øl og gjærkultur.) Ein må rekne med minimum tre veker i gjæringsskapet. Etter det er det to veker med karbonering, før pilsa skal lagrast kaldt i fleire månader. At ein fort må vente 4-5 månader før ein kan ta ein velfortent smak er ikkje uvanleg.

andy-capp-homebrewer

Spørsmålet som naturleg kjem opp då er kvifor gidd ein å lage ein utskjelt drikk som pils, som det er vanskeleg å lage, og som ein ikkje får smake før varmen har løfta skjørtelengda nokre knepp opp. Her kjem sunnmøringen fram. Eg hadde sett for meg at eg kom til å lage ein del pils når eg starta opp, og som god sunnmøring kjøpte eg då inn 1 kg med Saaz humle (sidan ein fekk rabatt på kjøp på over ein kilo.) No sat eg då igjen med godt over ein halv kilo med humle som måtte brukast opp. I tillegg så hadde eg igjen både pilsner og Munich malt frå i fjor, så kosten med å lage å lage to dunkar pils kom på heile 2 kroner. (Eg måtte supplere med noko Munich malt.) Ein annan ting med pils, er at det er greitt å ha eit øl som ikkje er så alkoholsterkt som ein del APA og IPA ofte er. Til slutt er det jo mange som ikkje er glad i mørkt eller mykje humla øl, og det er kjekt å kunne ha eit alternativ å servere desse i lysteleg lag.

#19 Restepils

Sidan det tek lang tid å lage pils, nyttar eg høve til å lage to brygg samtidig. Eg hadde tenkt å lage begge brygga samme dag, men sidan pils skal koke minimum 90 minutt enda eg med å dele det opp over to dagar. Først ute var Restepilsa. Oppskrifta er ein variasjon av Djupdalsk pilsner, men har litt anna bitterhumle og litt mindre Saaz humle.

Begge brygga bygg på pilsoppskrifter fra Gahr Smith-Gahrsen.

Oppskrift Restepils

Bohemian Pilsner (2 B)

Type: All Grain

Batch Size: 22,50 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
4,00 kg Pilsner (2 Row) Ger (3,9 EBC) Grain 1 93,0 %
0,30 kg Munich Malt – 20L (39,4 EBC) Grain 2 7,0 %
16,00 g Horizon [12,00 %] – First Wort 60,0 min Hop 3 23,7 IBUs
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 30,0 min Hop 4 12,9 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 5
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 10,0 min Hop 6 6,1 IBUs
40,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 2,0 min Hop 7 1,4 IBUs

 

Est Original Gravity: 1,043 SG
Est Final Gravity: 1,011 SG
Estimated Alcohol by Vol: 4,2 %
Bitterness: 44,1 IBUs
Est Color: 8,5 EBC

Measured Original Gravity: 1,049 SG

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In Add 18,21 l of water at 59,9 C 55,0 C 15 min
Mash step 2 Add 0,00 l of water and heat to 67,0 C over 4 min 67,0 C 20 min
Mash Step 3 Heat to 72,0 C over 4 min 72,0 C 20 min
Mash Out Heat to 77,0 C over 4 min 77,0 C 5 min

Fermentation: 21 days
Fermentation Temperature: 10,5 C
Storage: Minimum 1 month at 4 C. Preferably at least 3 months at 4 C

#20 Djupdalsk pilsner II

Av dei to pilsa eg laga i fjor, var det Djupdalsk Pilsner som var den beste. Den holdt seg derimot ikkje like godt i lagring, og etter ca 9 månader byrja kvaliteten å bli dårlegare. Ein får håpe at det bli eit par soldagar i år, slik ein får drukke opp alt før sommaren er over.

Til slutt står begge dunkane til gjæring. Det er ikkje same spruten over gjæring på 10 grader, men resultat kjem sakte men sikkert her og.

img_0521

Oppskrift Djupdalsk Pilsner II

Bohemian Pilsner (2 B)

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
4,40 kg Pilsner (2 Row) Ger (3,9 EBC) Grain 1 92,6 %
0,35 kg Munich Malt – 20L (25 EBC) Grain 2 7,4 %
55,00 g Saaz [3,75 %] – First Wort 120,0 min Hop 3 26,6 IBUs
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 30,0 min Hop 4 14,0 IBUs
0,50 Items Whirlfloc Tablet (Boil 15,0 mins) Fining 5
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 10,0 min Hop 6 6,6 IBUs
45,00 g Saaz [3,75 %] – Boil 2,0 min Hop 7 1,5 IBUs

 

Est Original Gravity: 1,048 SG
Est Final Gravity: 1,011 SG
Estimated Alcohol by Vol: 4,8 %
Bitterness: 48,8 IBUs
Est Color: 9,2 EBC

Measured Original Gravity: 1,046 SG

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In   66,0 C 90 min
Mash Out   75,0 C 10 min

Fermentation: 21 days
Fermentation Temperature: 10,5 C
Storage: Minimum 1 month at 4 C. Preferably at least 3 months at 4 C

 

 

Xmas Brew Off

I desse tider med edelgran og mindre edle graner er det tradisjonen tru klart for ein Xmas BrewOff. Dessverre var skandala allereie eit faktum før juleøltesten skulle starte. I mitt førre forsøk på å gjere blot med eit Redale, kom eg til å setje på dei feminine juleølkorkene på ølet til ære for Raudskjegg(Tor med hammaren).

I etterkant var vel det like lurt som å få ein svart katt til å knuse eit speil, under ein stige, medan den riv blada av ein firkløver på fredag den 13. For den som har vore på vestlandet i romjula har ein allereie merka arbeidet til Nornene Urd, Verdande og Skuld. Litt ruskever var sjølvsagt ikkje nok for nornene. Her måtte det verre skjebne til. Det gjekk ut over Tredje vers. Eg veit ikkje kva seid som er lagt over brygget, men om lag annakvar flaske har meir til felles med Champagne enn med øl. Det betyr at det bli opning over vasken i uvisse om spruten står eller ikkje? Trøysta er at Raudskjegg faktisk ser raud ut i godt motlys.

img_0247

Tilbake til BrewOff’en er nok ein gong Sambryggeriet som står for andre halvdel av testen. Det vil seie for å auke sjansane sine så har dei ikkje mindre enn to brygg med i testen i år. Det er vel og å ta i når ein seier det var Sambryggeriet, sidan det var eit sololøp av Knoll, med hjelp frå Gauken. Med tanke på bryggefrekvens saman så haller det vel mot namnebyte til Enkeltbryggeriet. Sjølvsagt antyder eg ikkje at dei er litt enkle.

skjermbilde

Alle tre deltakarane i årets BrewOff er basert på Bryggselv sine Nøgne Ø, God jul sett. Den første deltakaren er Rudolf spesial frå Djupdalsbrygg. Dei to andre deltakarane er Sju Sortar Jul frå Sambryggeriet, der den eine inneheld eikechips og den andre ikkje.

img_0351

Sidan det kom skuldingar om partisk dømming frå Sambryggeriet i fjor, vurderte eg ein blindtest i år. No er eg verken blind, eller svaksynt. Faktisk brukar eg ikkje briller ein gong, men eg såg eg bomma på nokre bokstavar på nedste linja på førre synstest, så det lyt vere nær nok. For å vise kor seriøst eg tek det publiserer eg notatane frå smakinga.

img_0360

Men ikkje for å forgripe spaninga startar sjølvsagt ein BrewOff med sjekk av karbonering. Dette er ein type øl der eg tykkjer det ikkje skal vere alt for mykje kolsyre, men samtidig så må det vere nok til at øl ikkje kjennest flat. Ingen av kandidatane gjer seg bort, men eg føler Rudolfen sprudlar litt meir enn dei to andre.  Eg veit ikkje om det er mangel på eikechips, men 7 sorter uten eik er synleg lysare enn dei to andre.

img_0355

Når det skal vere sagt så prøvde Sambryggeriet å score billege poeng med juletopper, sjølvsagt uten å gjennomføre det skikkeleg.

img_0353

Det er viktig å ha nok snack til å bryte smakane. Utvalet i år er supersunn potetgull (35 % mindre fett, noko som sikkert må vere slankande?), peanøtter og gul Kina.

img_0358

Ved tidlegare testar er det tydleg at Speidelen klarar å få ut meir smak frå maltet, enn Grainfatheren klarer. I dette tilfelle er eg ikkje sikker på om det var positivt. Det er mykje sterke smakar i maltet i dette brygget, og ein treng nok lagring for å få balansen i orden. Her tykkjer eg at begge dei to Sju Sortane fell igjennom. Eg trur at eitt års lagring vil gje eit nydeleg øl til neste år. I Rudolf har smakane satt seg meir, og eg tykkjer ølet er meir balansert. Dessverre er det eit særs sterkt øl, og etter balansen kom på plass kan ein skimte alkoholsmaken i brygget. Dette har endra seg sidan sist gang eg smaka ølet, då balansen sat betre.

img_0359

Vinnaren av årets Xmas BrewOff er Robin Hood Porter. Dette blei ein knakande god porter, og sidan Tredje vers er av varierande kvalitet blei det porteren som var kongen av julebordet. Sjølv systera mi som ikkje likar mørkt øl likte denne. Som ein god nummer to kom Rudolf spesial, noko som gir dei siste to plassane til Sambryggeriet. Nok ein gong kjem Djupdalsbrygg med knakande god forbruksjournalistikk.

#18. Raudskjegg

Det må vere heilt klinkande klart. Enkelte ting gjer ein ikkje ustraffa. Her lefla eg med skjøne indianar squawer og framande gudar i førre brygget. Eg skjønar no at det eg gjorde var som å gjere om Rainbow Warrior til ein oljetankar, eller Taj Mahal om til eit leilegheitskompleks. Ein treng ikkje vere venaste påfuglen i flokken for å skjøne at ikkje noko gleder Nornene meir, enn døydelege som eggar på seg Æsene. Dei nytta gledeleg høve til å lage både ein og to knutar i skjebnetråden min. Dagen etter eg hadde brygga Månestråle viste Raudskjegg seg sjølv på himmelen.

img_2802

Om det var snakket om Manitu som provoserte det fram, eller om det var det faktum at Månestråle blei brygga før Raudskjegg er ikkje godt å seie, men at mannen med hammaren var argebesett var det lite tvil i.

Det gjekk ikkje lang tid før knutane kom til overflata. Sjølvsagt kutta legane ei arterie når eg skulle opererast. Eg slit med å få Yatzy i YatzyWorld, og Pokémona eg treng, viser seg aldri.

I Stordal skåler ein for:

Gøtt øl,
Beine potetføre,
Og ei fotsi taske.

Ølet eg bryggjer smakar no som Bud Light. Potetførene ser ein på bilete under, og taska nemner eg berre kort.

potetaker

Eg skjøna at her trengs det eit skikkeleg blot til for at lukka skal snu. Sidan eg ikkje kan skaffe rikdom ved å legge ut ein trillekoffert på finn.no med adresse slottet, lyt eg gjere det einaste eg kan. Bryggje til ære for Åsator.

Vinbua hadde endeleg fått inn siste maltsorten eg mangla til å bryggje ein Red Ale som eg har hatt lyst å prøve lenge. Det spesielle med denne er at første humle skal i på 20 minutt. Vanlegvis har ein i bitterhumle på minimum 60 minutt, og tanken bak å ha i denne mykje seinare er at ein skal få ein mildare type bitterheit. Knoll frå Sambryggeriet har allereie uttrykt sin skepsis, og har sagt han vil klage på bitterheita, sjølv om det skulle bli det mest bitre ølet kjend for menneskeheita.

Red ale er jo ei utfordring i seg sjølv, då det ikkje er lett å få noko som er brunt til å bli raudt. Sjølvsagt er blandinga av malt nøkkelen til å ende opp med riktig farge. Her er det berre å følgje oppskrifta og håpe ein treff.

Det var med stor spaning eg følgde med på fargeendringa på mesken. Blir det raudt?

Eg sit med kjensla om at resultatet blir meir brunraudt enn blodraudt? No skal det kokast slik at fargen kjem meir fram til slutt, men eg er litt skeptisk. Eg laga på forhand klar tre humleposar. 20 min, 10 min og 2 min. Sidan humlinga er spesiell på dette brygget, er det ekstra viktig å vere nøyaktig. Skyljinga føregjekk utan dramatikk, og sjølv med noko som kjendest ut som årets kaldaste dag, kom brygget snart i gang å koke. Ein treng ikkje koke dette brygget meir enn 60 minutt, men for å få fram den blodraude fargen var det anbefalt å koke i 90 minutt.

Etter 90 minutts koking tappa eg over på gjæringskaret. OG på gode 1,062 er litt lågare enn forventa OG, men eg enda på 23,5 liter så det var ikkje heilt overraskande at den blei litt lågare. Som ein ser av prøverøyret er ikkje fargen akkurat blodraud, men når eg ser på sjølve gjæringskaret, har dette ein annan farge enn om det skulle vere ein APA eller IPA. Det blir spanande å sjå kva farge ein sit igjen med når brygget har fått tid til å bunnfelle, og gjæringa er over.

Som vanleg er det intet brygg utan ei skandale. Eg ser no at eg har måla meg sjølv inn i eit hjørne. Korleis skal raudt øl passe inn i korkregimet mitt? Raude korke som hadde vore naturleg å brukt er jo til juleøl. Sølv og gull til APA og IPA. Mørkt øl, har blå og svarte. Kan ein ha grøne topper på raudt øl? Eller blir det som å ha ketsjup på grauten? Skal eg velje Liverpool vegen, og ta gult når eg ikkje kan nytte raudt? Det blir tøffe val å ta dei neste 14 dagane.

imagesxx2pbcaf

Oppskrift Raudskjegg

Type: All Grain
Batch Size: 23,00 l
Boil Size: 28,00 l
Boil Time: 90 min
 

Ingredients
Amt Name Type # %/IBU
5,44 kg Pale Malt (2 Row) UK (5,9 EBC) Grain 1 79,0 %
0,45 kg Caramel/Crystal Malt – 40L (78,8 EBC) Grain 2 6,5 %
0,45 kg Munich Malt – 10L (19,7 EBC) Grain 3 6,5 %
0,22 kg Caramel/Crystal Malt -120L (236,4 EBC) Grain 4 3,2 %
0,22 kg Victory Malt (49,3 EBC) Grain 5 3,2 %
0,11 kg Chocolate Malt (886,5 EBC) Grain 6 1,6 %
14,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 20,0 min Hop 7 5,4 IBUs
14,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 20,0 min Hop 8 7,7 IBUs
28,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 10,0 min Hop 9 6,5 IBUs
28,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 10,0 min Hop 10 9,3 IBUs
28,00 g Amarillo [7,00 %] – Boil 0,0 min Hop 11 0,0 IBUs
28,00 g Centennial [10,00 %] – Boil 0,0 min Hop 12 0,0 IBUs
1,0 pkg American Ale (Wyeast Labs #1056) [124,21 ml] Yeast 13

Gravity, Alcohol Content and Color

Est Original Gravity: 1,065 SG
Est Final Gravity: 1,017 SG
Estimated Alcohol by Vol: 6,3 %
Bitterness: 28,9 IBUs
Est Color: 36,5 EBC

Mash Profile

Total Grain Weight: 6,89 kg

Mash Steps
Name Description Step Temperature Step Time
Mash In 68,0 C 60 min
Mash out 75,0 C 10 min

Fermentation: 14 days at 20 C